Akyl saglygyna ýetmek üçin 5 ädim.

28
thumbnail

Daş-töwerekde doly bulaşyklyk bolsa-da, psihikany kadaly saklamagyň ugurlary.

Fiziki taýdan sagdyn bolmak üçin näme etmelidigimizi bilýäris: dogry iýmitlenmeli, maşk etmeli, aşa köp işlemeli däl we köp ýöremeli. Görnüşi ýaly, bularyň käbiri akyl saglygy üçin hem işleýär ekeni. Birnäçe gowy endikler keýpiňizi gowulaşdyrmaga kömek eder.

Sagdyn akyl üçin zerur zatlar nämedir?

Adam islän zadyny edip biljekdigini bilmelidir. Ynam duýgusy, durmuşdan kanagatlanmak, şatlanmak we iş bilen meşgullanmak, dünýä bilen bitewilik duýgusy, özüňe hormat goýmak ýaly duýgular akyl ýagdaýy üçinem möhümdir. Adama kanagat getirýän gowy gatnaşyklar gerek.

Bagt akyl saglygynyň bir bölegidir. Emma bagt hemme zat däldir.

Sara Stýuart-Braun, Warwick uniwersitetiniň lukmançylyk boýunça professory

Akyl saglygyna nädip ýetmeli?Adamlar bilen söhbetdeşlik.

Maşgalaňyz, dostlaryňyz ýa-da kärdeşleriňiz, goňşularyňyz ýagny, hemmeler bilen yzygiderli gürleşmegiň geregi ýok. Esasanam garyndaşlaryna jaň etmek islemeýän bolsaňyz.

Adam sosial haýwan, şonuň üçin beýleki adamlar bilen aragatnaşyk öz-özüne bolan hormaty artdyrýar we has köp zada degişlilik duýgusyny berýär.

Maşgala we dostlarymyz bilen berk gatnaşykda duýgularymyzy paýlaşýarys, olar bize düşünýärler, goldaýarlar we özümiz başgalara goldaw berýäris. Goldaw bermek ukyby biziň üçin kabul etmek ukyby ýaly möhümdir. Ýene bir möhüm tarap: töweregiňizdäki adamlar abadançylykda  ýaşasalar we bagtly ýaşap bilseler, siz hem olardan öwrenersiňiz.

Aragatnaşyklaryň üstünde nädip işlemeli?

Maşgalaňyz, dostlaryňyz, ýakynlaryňyz bilen gürrüň ediň. Diňlemegi we goldamagy, şeýle hem özüňiz hakda gürleşmegi öwreniň. Tanyşlaryňyzyň sanyny giňeltmek hökman däl, içindäki aragatnaşyklary gyzykly etmek has möhümdir.

Şeýle hem hünär gatnaşyklaryny giňeldiň, şol bir güýmenje ýa-da şol bir hünär jogapkärçilikli bolan adamlar bilen aragatnaşyk saklaň. Bu diňe bir psihologiki rahatlyk üçin däl, eýsem bilim almak üçinem zerurdyr.

  • Elmydama bilim almagy dowam ediň.

Bilim almak beýniňizi sazlamaga kömek edýär we Alsgeýmer keseliň döremek howpuny peseldýär. Şeýle hem sport özüňizi söýmäge sebäp berýär. Biz öwrenýäris, diýmek bize berekella. Özüňi rahat duýmak gaty möhümdir.

Daşary ýurt dillerini öwrenmek ýa-da başga bir ýokary bilim derejesini almak asla zerur däl. Bu prossesiň özi möhümdir: başarnyklaryňyzy özgertmek üçin hünär edebiýatyny okaň. Nahar bişirmek sapaklaryna gidiň. Çeper edebiýatyna degişli we degişli däl kitaplary okaň. Nagyş örmegiň täze usullaryny öwreniň ýa-da welosiped saklaýan stendleri düzüň.

Esasy zat täzelige höwes etmek.

Eger-de tema siziň üçin gyzykly däl bolsa, diňe başlandygyňyz üçin okuwy dowam etmäň. Beýniňize lezzet berýän bir iş bilen meşgullanyň. Sapaklary üýtgetmek hatda peýdaly bolup biler, sebäbi dürli çäreleriň arasyndan geçmeli bolýarsyňyz.

  • Hereket ediň.

Hereket etmek üçin hökman sportzala ýa-da ylgamaga gitmegiň geregi ýok. Bedeniň işlemegi möhümdir we nähili hereket etmelidigini siziň özüňiz saýlaýarsyňyz. Käbir adamlar woleýbol ýaly topar oýunlaryny halaýarlar, käbir adamlar tans etmegi halaýarlar, käbir adamlar öý haýwanlary bilen gezmegi halaýarlar. Hereket diňe bir beden üçin däl, beýni üçinem zerurdyr.

Akyl meseleleri, hatda iň möhüm däl hem bolsa, bedendäki ähli prossesler bilen birmeňzeş himiýa. Bedenterbiýe bu himiki amallary hereketlere jogap hökmünde çykýan gormonlary öndürmek arkaly düzgünleşdirmegiň usulydyr.

Başga bir goşmaça artykmaçlygy – sport bilen meşgullananymyzda, gaty gowy diýip pikir edýäris. Sport özüňe buýsanmagyň we özüňi söýmegiň ýene bir sebäbidir.

Bu pikir edişiňizden has aňsat. Garry aýallary ýoluň üstünden geçirmek ýa-da aýlygyňyzyň bir bölegini serişdelere bermek hökman däl.

Irden sizi işe alyp barýan awtobus sürüjisine “sag bolsun” diýiň, garawulyňyza ertiriňiz haýyrly bolsun, supermarketdäki kassire ýylgyryň. Bular kyn däl, ýöne beýni şeýle hereketleri “ýagşy işler” gutusyna salýar we bu sport bilen himiýa täsir edýär.

Ikinji dereje ýönekeý kömek. Işde täze gelen adama wezipeleri aňsatlyk ýoly bilen ýerine ýetirmegi düşündiriň, mekdepdäki ene-atalar komitetine kömek ediň, garry goňşularyňyzyň iýmitlerini öýüne çenli daşaşyň, çaga arabasy (kolýaska) bilen jemgyýetçilik transportyna girýän ene-atalara kömek ediň.

Has köp kömek etmek isleýän bolsaňyz, meýletinlik işine goşulyp bilersiňiz, emma güýjüňize öňünden baha beriň.

Hakykatdan daşlaşmaň.

Akyl saglygy üçin geçmiş we bolup geçmedik zatlar hakda pikir etmän häzirki döwürde ýaşamak möhümdir (we hiç haçan bolup bilmez).

Häzirki döwürde ýaşamaly, özüňi we bedeniňi duýmaly. Käbirleri bu ýagdaýy aňlamak diýip atlandyrýarlar.

Bu töweregiňizde we ýanyňyzda nämeleriň bolup geçýändigini anyk bilýän ýagdaý. Ýönekeý ýaly bolup görünýär, ýöne aslynda özüne ünsi we barlyşyksyz dogruçyllygy talap edýär. Mysal üçin, nämä gaharlanýandygyňyza düşünmek üçin: öýde gap-gaç ýuwulmandygy üçin däl-de, irden işiňizdäki näsazlyk sebäpli gaharlanýarsyňyz, indi bolsa gaharyňyzy taşlamagyň sebäbini gözleýärsiňiz.

Aňlamagyň kömegi bilen dogry karar berýäris, sebäbi ähli ýagdaýlara düşünýäris we isleýän zadymyzy bilýäris. Düşünmek diňe bir owadan söz däl, durmuşy duýmagyň usulydyr. Ol akyl saglygymyz üçin zerurdyr.

Çeşme: https://lifehacker.ru/psixicheskoe-zdorove/?utm_source=telegram&utm_campaign=smm_telegram&utm_medium=social