Iňlis dilinde hepdede 100 sany sözi nädip ýatda saklamaly?

38
thumbnail

10 hepdäniň dowamynda dile düşünmek üçin esasy toplum.

Ýadyňyzda galar ýaly sözleri nädip saýlamaly?

Her dilde gündelik sözleriň köpüsini düzýän bellikler toplumy bar. 1000 sany sözi ýatda saklap, çeper däl edebiýatyň 74,5% -ini, çeper edebiýatyň 82,3% -ini we gündelik aýdylýan sözleriň 84,3% -ini düşünip bilersiňiz.

Hepdede 100 sany sözleri ýatda saklap, 2,5 aýdan soň ýönekeý tekstlere düşünip we gündelik gepleşikleri goldap bilersiňiz.

Ine, iň köp ýaýran 5000 iňlis sözleriň sanawy (https://www.wordfrequency.info/) we şu ýerde (https://www.ef.com/wwen/english-resources/english-vocabulary/top-1000-words/)- ilkinji 1000. Dili noldan başlap öwrenýän bolsaňyz, esasy toplumyňyzy döretmek üçin ulanyň. Hemmesini ýeke-ýekeden ýazyň we tertipli öwreniň.

Dil bilen eýýäm birneme tanyş bolanlar üçin toparlaşdyrmak usuly amatly bolar. Sanawy döretmek üçin birneme wagt sarp edersiňiz, ýöne ýadyňyzda aňsatlyk bilen galar.

Sözleri nädip toparlamaly?

Bu usul goşmaça baglanyşyklary döretmäge kömek eder. Sözüň manysyny ýatdan çykarsaňyzam, haýsy topara degişlidigini görüp bilersiňiz.

Bir tema degişli sözler.

Okatmagyň bu usuly, belli bir tema boýunça sapakda täze sözleriň sanawy bolanda, mekdep okuw meýilnamasynda ulanylýar.

  • muscle — myşsalar
  • connective tissue — birleşdiriji dokuma
  • liver — bagyr
  • kidney — böwrekler
  • brain — beýin
  • blood — gan
  • lymph — limfa

Meňzeş sözler.

Manysy boýunça meňzeş birnäçe sözleri saýlaň. Iň gowusy, bulaşmazlyk üçin kontekstde ulanyp,  mysallaryny okaň. Meňzeş sözleri şu ýerden saýlap bilersiňiz.

• compelling – inkär edip bolmajak, ynandyryjy

• compulsory – hökmany, mejbury

• forcible – zorlukly, mejbury

• imperative – buýruk beriji, hökmany

• coercive – mejbury

Kök sözler.

Bu usul durnuklylar we bilesigelijiler üçin. Belli bir köki bolan ähli görnüşleri ýazyň we sözüň aslyny öwreniň. Bu okuwyňyzy haýalladyp biler, ýöne soňundan onuň haýsy leksemadygyny takmynan göz öňüne getirersiňiz, hatda takyk manysyny ýatdan çykaryp bilersiňiz. Şeýle sanawlar üçin birnäçe görnüşi şu ýerden tapyp bilersiňiz.

  • jekt — latyn dilinden “zyňmak”
  • projector — proýektor (şekili ekrana zyňýan zat)
  • to object — garşy çykmak, nägilelik bildirmek
  • to subject — boýun egdirmek (özüňe zyňmak)
  • injection — sanjym (içiňe bir zat zyňmak)
  • reject — ret etmek (özüňden daşlaşdyrmak)

Bir sözüň dürli görnüşleri.

Bir zady gowy öwrenen bolsaňyzam, tekstdäki sözüň başga bir görnüş sizi bulaşdyryp biler. Hemme emele gelenleri birbada ýatda saklamak bilen, sözleriň bulaşyklygyny we sözlüge gereksiz bakmagyň öňüni alarsyňyz.

  • beautiful — Owadan
  • beautifully — Owadan (hal)
  • beauty — gözellik
  • beautify — bezemek

Söz utgaşmalar we aňlatmalar.

Söz utgaşmalar we aňlatmalar aýry-aýry sözlerden has gowy ýatlanýar. Mundan başga-da tekstde öwrenen zatlaryňyzy tanamak has aňsat bolar.

  • moral imperative — ahlak borjy
  • forced displacement — mejbury hereket
  • compulsory labour — mejbury zähmet
  • free and compulsory education — mugt we hökmany bilim

Dürli alamatlara görä toparlanmaga synanyşyň we size amatly bolýanyny tapyň.

Täze sözleri nädip ýatda saklamaly?

Ýadymyzyň käbir aýratynlyklary bar we täze sözleri has gowy ýatda saklamak üçin olary ulanmaly.

Kart usulyny ulanyň.

Bir sözi yzly-yzyna birnäçe gezek gaýtalasaňyz, 6–20 sözden soň göreniňizden has erbet ýatda saklanýar. Bu aýratynlyga yza galmak effekti diýip atlandyrylýar (lag effect) we köp kart dolandyryş ulgamy onuň esasynda gurulýar.

Kagyz kartoçkalaryny kesiň ýa-da mugt programmany ýükläp dörediň. Bir tarapyna täze söz ýa-da aňlatma, beýleki tarapyna iňlis dilinden terjimesini ýa-da ulanylyş mysalyny ýazyň. Sözüň manysyny ýadyňyzda saklamak üçin dürli usullary ulanyp bilersiňiz, mysal üçin elde çekilen suratlar.

Täze sözi bir gezek gaýtalaň, soňra kartany üýşmäniň aşagyna goýuň we indiki söze geçiň. Birinji söze gaýdyp baranyňyzda, ýadyňyzda galmaga ýetişer we gaýtalanyňyzda sözüň manysy hasam güýçlener.

Kartlary döretmek boýunça birnäçe usullar:

Flashcards Maker – Study Fast

Öndüriji: 3.14

Bahasy: Mugt

https://play.google.com/store/apps/details?id=com.piapps.flashcard&hl=ru&gl=ru

Kartlar bilen işleýän wagtyňyz, paýlama effekti diýip atlandyrylýan adam ýadynyň başga bir aýratynlygyny ulanarsyňyz. Onuň asyl manysy, ýatdan çykaryljak wagty öwrenilen maglumatlara wagty bilen gaýdyp gelmekdir. Bir günde, 10 günde, aýda geçen materialy ýadyňyza salsaňyz, ony beýniňize berk baglarsyňyz.

Bu usuly programmada öwrenseňiz, kartlaryňyzy üç üýşmä ýa-da sanawlara tertipläň:

1. Täze, ýaňy goşulan.

2. Tanyş sözler.

3. Gowy ýatda saklanan.

Birinji we ikinji toparlardan kartoçkalary elmydama ýanyňyz bilen almaly we sözleri amatly wagtda gaýtalamaly: awtobusda, ulagda, agşamlyk naharynda. Üçünji topary ýanyňyz bilen alman, ony ýedi günden bir gezek gaýtalap bolýar.

Hepdäniň başynda 100 söz sanawyny dörediň. Olaryň hemmesi birinji toparda bolarlar. Duşenbe güni 20 söz saýlaň, ýanyňyz bilen alyň we günüň dowamynda öwreniň. Agşam sanawy gaýtalaň: ähli elementleri öwrenen bolsaňyz, üçünji topara geçiriň. Eger ýadyňyzda galmaýan söz bolsa, ertesi gün täze sözleriň sanawyna goşuň we ýatda saklanýança olary gaýtalaň.

Öwrenilen materiallary hepdede bir gezekden köp gaýtalamaly däl. Bu gaýtalamalaryň birinde eýýäm belli sözüň düýbünden ýatdan çykandygyny düşünen bolsaňyz, bu kartany täze topara goşuň we şoňa görä dowam ediň.

Öwrenilen sözleri sanawdan aýyryp bolmaýan bir programma ulansaňyz, birinji we ikinji kategoriýalary birleşdirip hemmesini bilelikde öwrenip bilersiňiz we ertesi günüň başynda täze sanaw döredip bilersiňiz.

Flashcards — Study, Memorize & Improve Vocabulary programmada Add to ignored aýratynlygy bar. Gowy ýadyňyzda galan sözleri ýok edip, hepdede bir gezek tutuş sanawy gaýtalamak üçin yzyna gaýtarmaga mümkinçilik berýär.

Sözüň manysyny suratlandyryň.

Täze sözleri haýsydyr bir görnüş bilen baglanyşdyrsaňyz, ýatda has gowy saklanýar. Suratlandyrmagyň birnäçe gowy görnüşleri bar:

  1. Ulaltmak. Bu mowzuk bolsa, ähliumumy bir zady göz öňüňize getirmäge synanyşyň. Mysal üçin, root (“kök”) sözüni ýadyňyzda saklamaly bolsaňyz, asfalty kökleri bilen ýarýar we jaýlary ýykýan ullakan agajy göz öňüňize getirip bilersiňiz.
  2.  Hereket. Beýni hereket edýän zatlara has gowy üns berýär, şonuň üçin suratlandyrma görnüşleriňizi birneme hereketli edip bilersiňiz. Mysal üçin, compulsory education (“hökmany bilim”) «Стена» filmindäki çagalaryň et üweýjisine düşýän sahnany ýygnap göz öňüňize getirip bilersiňiz.
  3. Fantastik we gülkünç bir zat. Adaty bolmadyk döredijilik birleşikleri adaty bir zatdan has gowy ýatlanýar. Fantaziýaňyzy açyň, bu suratlar sizi geň galdyrsyn we gyzyklandyrsyn. Mysal üçin, “forced displacement” jümlesini ýada salmak üçin “Ýyldyz söweşleri” filmindäki Ýodany jedaý güýjüni ulanyp, Obi Wanyň kolonasyny tutýan sahnany göz öňüňize getirip bilersiňiz. “May the force be with you” (“Güýç ýanyňyzda bolsun”) meşhur jümlesi size kömek eder.
  4. Duýgular bilen baglanyşykly. Duýgylaryň ählisi, gowy ýa-da erbet, ýatda gowy saklanýar. Mysal üçin, compulsory labour (“mejbury zähmet”) jümlesini ýada salmak üçin, ene-atalaryňyzyň sizi tomusda eneňize nädip iberendigini göz öňüňize getirip bilersiňiz, ol ýerde yssy günüň aşagynda howluda işlän wagtyňyz ýadyňyza düşer. Duýgulara esaslanýan birleşme döreden bolsaňyz täze materialyň gowy ýatda galmagynyň ähtimaly bar.

Durmuşda bir sözi ulanýandygyňyzy göz öňüňize getiriň.

Bu usul ýönekeý birleşiklerden has köp wagt talap edýär, ýöne gowy netijeleri berýär. Aýratynlykda, ýatda galmaýan sözler üçin ulanyp bilersiňiz.

Diňe bir görnüşi däl, bu sözi ulanýan ýagdaýyňyzy göz öňüňize getiriň. Ony nädip aýdýandygyňyzy, kim bilen gürleşýändigiňizi, töweregiňizde nämeleriň bolýandygyny kelläňizde göz öňüňize getiriň. Mysal üçin, to object (“garşy çykmak, garşylyk görkezmek”) işligini ýada salmak isleýärsiňiz. Duşuşykda nädip oturanyňyzy göz öňüňize getiriň, bir kärdeşiňiz doly manysyz zatlary aýdýar, hemmeler onuň bilen razylaşýarlar we düşünilmezlik gorkusyny ýeňip: ” I object to that idea ” diýiň. 

Diňe göz öňüňize getirip bilmersiňiz, ýöne bu sahnany gönüden-göni oýnap bilersiňiz: sözlemi gaty ses bilen aýdyň, ýüz keşbiňizi üýtgediň. Geň bolup görünmegi mümkin, ýöne hökman hezil eder.

Ýatda saklanan sözleri nädip ýatdan çykarmaly däl?

Ýatda saklanan soňra wagty bilen gaýtalamakdan  başga-da, bilimleriňizi ulanmakda has köp praktika etmeli.

Sözlügiňizi doldurmak möhümdir, ýöne bu sapagyň ýeke özi dili öwrenmäge kömek etmez. Iňlis dilinde has köp okamaga synanyşyň: halaýan kitabyňyzy ýükläň ýa-da iňlis dilindäki sahypanyň habar ibermelerine ýazylyň. Esasy zat, bir dili öwrenmek üçin okamak däl-de, eýsem okan zadyňyz bilen hakykatdanam gyzyklanmak. Şonda has köp ösüş bolar.

Siziň halaýan filmleriňiz we teleýaýlymlaryňyzy iňlis dilinde görüň. Halaýan sözlemleriňizi filmlerden öwreniň, eşidýän aýdymlaryňyzdan gyzykly setirleri bellik ediň.

Sapak okamaga wagtyňyz ýok bolsa, täze söz sanawlaryny döretmek usuluny ulanyň. Halaýan kitabyňyzy ýükläň ýa-da siziň üçin gyzykly bolýan temada makala tapyň we ertesi gün 20 sany täze sözleriň sanawy ýygnanýança ýa-da bir hepdäniň dowamynda 100 sany sözleri ýazýançaňyz okaň.

Çeşme: https://lifehacker.ru/100-english-words-per-week/?utm_source=telegram&utm_campaign=smm_telegram&utm_medium=social