Daşary ýurtda okamak ýa-da işlemegi meýilleşdireniňizde, iňlis dili derejesini tassyklamak köplenç möhüm ädim bolup durýar. Iň giňden ykrar edilen iki sany iňlis dili synag – TOEFL (Test of English as a Foreign Language) we IELTS (International English Language Testing System). Bularyň ikisi-de siziň iňlis dili başarnyklaryny bahalandyrmak üçin düzülen, emma olaryň arasynda maksatlarňyz üçin birini has amatly edýän esasy tapawutlar bar. Geliň, halkara ýoluňyz üçin dogry synagy saýlamaga kömek etmek üçin bu synaglary seljereliň.
Synaglar barada esaslar
TOEFL synag, Amerikan Educational Testing Service (ETS) guramasy tarapyndan işlenip düzülen bolup, esasan amerikançä iňlis dilini ulanýar. TOEFL synagy Britan geňeşi, IDP Education we Cambridge iňlis dilini bahalandyrmak assosiasiýasy tarapyndan bilelikde döredilen IELTS synagynda hem britan, hem-de amerikan iňlis dili ulanylýar.
TOEFL görnüşleri
TOEFL synagynyň dürli maksatlar üçin birnäçe görnüşi bar: TOEFL iBT, TOEFL PBT we TOEFL iTP.
TOEFL iBT – kompýuterde geçirilýän synag bolup, dört bölümden ybarat: okamak, diňlemek, geplemek we ýazmak. Bu iň köp ulanylýan format, sebäbi uniwersitetler köplenç bu synagyň şahadatnamasyny talap edýärler. Synag kompýuterde geçirilýän hem bolsa, emma bellenen ýerde ýa-da synag merkezinde özüňüz baryp synaga gatnaşmaly bolarsyňyz.
TOEFL PBT – has köne format bolup, kagyz we galam bilen ýerine ýetirilýär. Ol iBT synag ýaly bölümlerden ybarat, ýöne has ýönekeý.
TOEFL iTP – institusional synag maksatnamasy. Bu synag ýazuw we geplemek bölümlerinde tapawutlanýar. Hemmeler tarapyndan tanalýan düzme ýazmak bölümi “Gurluş we ýazuw beýany” bölümine çalşyryldy, geplemek bölümini bolsa hasam aýyrdylar. Bu synag köplenç uniwersitetlere girmek üçin kabul edilmeýär we köplenç içerki institusional maksatlar, mysal üçin bir kurslara bölmek üçin derejäni kesgitlemek üçin ulanylýar.
IELTS synag görnüşleri
IELTS dürli akademiki we hünär maksatlary üçin işlenip düzülen dürli synag formatlary hödürleýär. IELTS Academic, hususan-da bakalaw ýa-da magistratura derejesinde okamak isleýänler ýa-da hünärinde ösmek isleýänler üçin düzülen. Bu synag dalaşgäriň iňlis dilinde bilim almaga ýa-da öwrenmäge taýyndygyny bahalandyrýar.
IELTS General Training bolsa akademiki däl okuw okamagy, iş tejribesini almak ýa-da iňlis dilli ýurtlara göçmegi meýilleşdirýänler üçin niýetlenen. Bu wersiýada iş ýerinde we jemgyýetde kynçylyklary ýeňip geçmek başarnyklaryna has köp üns berilýär.
IELTS maşgalasynyň has täze goşundysy – IELTS Life Skills, Umumy ýewropa dil bilimini bahalandyryş ulgamynyň (CEFR) A1 ýa-da B1 derejesinde geplemek we diňlemek başarnyklaryny tassyklamaly adamlar üçin düzülen. Bu wersiýa esasan Beýik Britaniýa wiza we immigrasiýa maksatlary üçin ulanylýar.
Mundan başga-da, IELTS Academic we General Training synaglary üçin hem kagyz, hem-de kompýuter wersiýalaryny hödürleýär. Kompýuter wersiýasy has çalt netije berýär (adatça 3-5 günüň içinde), kagyz synag bilen meňzeş format we kynlyk derejesini saklaýar. Iki wersiýada-da geplemek bölümi synag kabul ediji bilen ýüzbe-ýüz geçirilýär.
IELTS we TOEFL synaglaryny tabşyrmak düzgünlerine geleniňde, synag başlamazdan öň hasaba alynmaly we töleg geçirmeli. Synag güni koordinatorlar düzgünler barada jikme-jik maglumat bererler, mysal üçin, mobil telefonlary öçürmek barada. Synag geçirilenden soň, netijeler almak üçin biraz wagt gerek bolýar. Emma üns beriň, şahadatnamalarda iňlis dili derejesi görkezilýär, synagyň tabşyrylandygy ýa-da tabşyrylmadygy däl.
Synaglaryň usullarynyň tapawutlary
Iň göze görnüp duran tapawut gepleyiş bahalandyrmasyndadyr. TOEFL-da synagy tabşyrýanlar mikrofona gepleýärler, olaryň jogaplary bolsa ýazga alynýar, soňra birnäçe ekspert tarapyndan bahalandyrylýar. IELTS has göni söhbetdeşlik geçirmäge we zerur bolsa derrew düşündiriş almaga mümkinçilik berýän göni söhbetdeşlik öz içine alýar.
TOEFL ýazmak meseleleri, okamak we diňlemek materiallaryndan maglumatlary birleşdirmegi talap edip, akademiki integrasiýa has köp üns berýär. IELTS ýazuw bölümi, henizem akademiki bolsa, wizual maglumatlary düşündirmek we has gönümel düzme soragyny öz içine alýar.
IELTS synag tabşyrýanlary Iňlis, Awstraliýa we Demirgazyk Amerikanyň görnüşleri ýaly iňlis diliniň has giň gerimi bilen tanyşdyrýar. TOEFL, esasan, barjak ýeriňize baglylykda möhüm faktor bolup biljek Demirgazyk Amerikanyň nyşanlaryny ulanýar.
Nädip dogry saýlaw etmeli
Karar bereniňizde aşakdaky faktorlary göz öňünde tutuň:
Niýetlenen ýurt
Synaglaryň ikisi hem giňden kabul edilse-de, käbir sebitlerde ileri tutmalar bar. Demirgazyk Amerikanyň edaralary köplenç TOEFL-i, Angliýa, Awstraliýa we Täze Zelandiýa guramalary IELTS-i has gowy görüp bilerler.
Şahsy okuw çemeleşmesi
Eger siz kompýuter synaglaryna we amerika iňlis diline ynamly bolsaňyz, TOEFL has gowy saýlaw bolup biler. Eger siz şahsy aragatnaşygy we iňlis diliniň dürli wariantlaryny öwrenmegi gowy görýän bolsaňyz, IELTS has amatly bolup biler.
Synagyň elýeterliligi
Öz sebitiňizde synag merkezleriniň ýyglygyny we ýerleşişini barlaň. Käbir sebitlerde bir synag beýlekisine garanda has ýygy geçirilip bilner.
Taýýarlyk strategiýalary
Saýlawyňyza garamazdan, üstünlik maksada gönükdirilen taýýarlygy talap edýär:
Format bilen tanyş boluň
Iki synagyň hem belli şablonlary we wagt çäklendirmeleri bar. Gurluşy düşünmäge we çäklendirilen wagt şertlerinde türgenleşmäge wagt sarp ediň.
Akademiki başarnyklara üns beriň
Iki synag hem akademiki iňlis dilini bilmegi barlaýar. Haýsy synaga taýýarlanýandygyňyza garamazdan, akademiki okuw materiallary bilen yzygiderli türgenleşmek, bellik ýazmak we düzme ýazmak peýdaly bolar.
Resmi materiallary ulanyň
TOEFL we IELTS taýýarlyk üçin resmi çeşmeleri hödürleýär. Bu çeşmeler synag güni näme garaşmalydygyny has takyk görkezýär. Okajak.com platformasynda biz, mysal üçin, mugt IELTS taýýarlyk kursuny hödürleýäris(https://okajak.com/en/online-courses/ielts-preparation-free-course-2023-ielts-online-course/ ). Siz synag materiallaryna girip bilersiňiz we özbaşdak türgenleşip bilersiňiz.
Bahasy we netijeleriň güýjüniň möhleti
Iki synagyň hem bahasy deňeşdirip bolýan derejede, adatça 200-250 ABŞ dollary aralygynda, ýöne bahalar ýerleşýän ýerine görä üýtgeýär. Türkmenistanda TOEFL synagyna degişli aýdylanda, onuň bahasy 200 ABŞ dollary. TOEFL netijeleri IELTS ýaly iki ýyllap güýjünde galýar. Emma käbir edaralar netijeleriň güýjüniň möhleti barada aýratyn düzgünlere eýe bolup biler.
Eger siz Aşgabatda TOEFL synagyny tabşyrmak isleseňiz, bu ýerde synag geçiriljek seneleri we ýerini tapyp bilersiňiz (https://www.toefl.givemesomeenglish.com/turkmenistan-toefl-testing-dates-and-locations/ ).
Netije
TOEFL we IELTS – ikisi hem iňlis dilini bilmek derejesini netijeli bahalandyrmaga mümkinçilik berýän abraýly synaglardyr. Siziň saýlawyňyz niýetlenilen ýeriňize, okuw usulyňyzy we anyk ýagdaýlaryňyza laýyk gelmelidir. Ýadyňyzda saklaň, dogry taýýarlyk we türgenleşik bilen islendik synagda üstünlik gazanyp bolýar.
Mümkin bolsa, iki synagyň hem synaglaryny tabşyrmagy göz öňünde tutuň. Şeýle amaly tejribe köplenç haýsy formatyň siziň başarnyklaryňyz we rahat derejäňyz üçin has gowy gelýändigini has anyk görkezýär. Haýsy synagy saýlasaňyz-da, oňa ynam bilen çemeleşiň, çünki olaryň her biri biçäk köp talyplara we hünärmenlere global maksatlaryna ýetmäge kömek etdi.
Çeşmeler:
https://theedge.com.hk/conversion-table-for-toefl-ibt-pbt-cbt-tests/
https://www.sprachenmarkt.de/ets/toefl-itp.html
https://www.geeksforgeeks.org/types-of-toefl-exam/
https://www.toefl.givemesomeenglish.com/toefl-in-turkmenistan-everything-you-need-to-know/
Kurslara çeşmeler: https://okajak.com/en/online-courses/free-online-english-language-courses/
https://okajak.com/en/online-courses/ielts-preparation-free-course-2023-ielts-online-course/